Alternance & apprentissage tại Pháp: sinh viên quốc tế có làm được không?

Cả hai vận hành theo nhịp trường/CFA + doanh nghiệp, cả hai đều là hợp đồng lao động thật (có thời hạn hoặc không thời hạn), và trong cả hai trường hợp việc đào tạo của bạn đều miễn phí với bạn - OPCO của người sử dụng lao động chi trả. Chúng khác nhau về độ tuổi, khuôn khổ và lượng thời gian dành cho đào tạo.

Với một sinh viên quốc tế, chính contrat d’apprentissage là thứ mở cánh cửa theo tư cách primo-arrivant (xem dưới đây). Trên thực tế, contrat de professionnalisation đòi hỏi bạn đã có sẵn một titre de séjour và một giấy phép lao động.

Một alternant nhận một mức lương thật, được ấn định theo phần trăm của SMIC và tăng theo tuổi cùng năm hợp đồng. Tính đến ngày 1 tháng 6 năm 2026, SMIC hằng tháng trước thuế (35h) là 1 867,02 €. Các phần trăm dưới đây áp dụng cho số tiền hằng tháng trước thuế.

Contrat d’apprentissage - % của SMIC

* Với 21–25 và 26+, bạn nhận mức cao hơn giữa % của SMIC hoặc mức lương tối thiểu theo thỏa ước tập thể tương ứng; với 26+, sàn là 100% của SMIC. Ví dụ: một apprenti 16–17 tuổi ở năm 1 nhận ít nhất 27% của SMIC (≈ 504 €/tháng trước thuế theo SMIC hiện tại).

Contrat de professionnalisation - % của SMIC

* Với 26+, ít nhất 85% mức lương tối thiểu của ngành/doanh nghiệp, không bao giờ dưới SMIC.

Có, một sinh viên quốc tế có thể làm alternance tại Pháp - nhưng các quy tắc phụ thuộc vào quốc tịch của bạn và vào hợp đồng.

Sinh viên EU / EEE / Thụy Sĩ. Bạn có quyền tiếp cận tự do thị trường lao động: không cần titre de séjour và không cần giấy phép lao động, và bạn làm việc như một công dân.

Sinh viên ngoài EU - quy tắc 964 giờ. Với một VLS-TS đã được phê duyệt hoặc một thẻ cư trú ghi chú «étudiant», một sinh viên ngoài EU có thể làm việc tới 964 giờ mỗi năm (60% thời gian làm việc hằng năm theo luật) mà không cần phép trước.

Ngoại lệ then chốt. Một khi một contrat d’apprentissage được OPCO hoặc DREETS phê duyệt, sinh viên nước ngoài được «cho phép, trong khuôn khổ chương trình học của mình, làm việc vượt quá 964 giờ.» Khi đó người sử dụng lao động không cần một giấy phép lao động riêng. Với một contrat de professionnalisation thì khác: người sử dụng lao động phải xin một giấy phép lao động rõ ràng trước khi công việc bắt đầu, và mức trần 964 giờ áp dụng trừ khi giấy phép đó gỡ bỏ nó.

Khai báo của người sử dụng lao động với préfecture. Để tuyển một sinh viên nước ngoài, người sử dụng lao động phải nộp một khai báo định danh cho préfecture của tỉnh nơi đặt trụ sở chính, ít nhất 2 ngày làm việc trước ngày bắt đầu.

Quy tắc primo-arrivant (điểm bị hiểu lầm nhiều nhất). Alternance trước đây chỉ dành cho sinh viên sau một năm đầu sống tại Pháp. Kể từ nghị định số 2021-360 (ngày 31 tháng 3 năm 2021), được xác nhận vào tháng 7 năm 2022, một primo-arrivant đến thẳng từ nước ngoài có thể ký một contrat d’apprentissage mà không cần một năm học trước tại Pháp nếu ghi danh vào: một Master được Nhà nước công nhận; hoặc một chương trình niveau 1 được Conférence des Grandes Écoles (CGE) gắn nhãn; hoặc một chương trình kỹ sư được CTI kiểm định. Ngoài các trường hợp này, primo-arrivants không thể ghi danh thẳng vào một alternance - trước hết bạn đến với tư cách «étudiant» tiêu chuẩn, rồi chuyển đổi.

Công dân Algeria. Theo Hiệp định Pháp-Algeria ngày 27 tháng 12 năm 1968, giới hạn của họ là 50% thời gian làm việc hằng năm (≈ 804 giờ/năm), không phải 60%.

Quy tắc vàng: một sinh viên không có titre de séjour hợp lệ không thể được tuyển làm alternance - người sử dụng lao động có nghĩa vụ pháp lý phải kiểm tra giấy phép.

Một apprenti theo hợp đồng Pháp có thể thực hiện một phần alternance ở nước ngoài. Code du travail (điều L6222-42) quy định rằng contrat d’apprentissage có thể được thực hiện một phần ở nước ngoài trong một khoảng thời gian không thể vượt quá một năm cũng như không quá một nửa tổng thời lượng hợp đồng - áp dụng cái ngắn hơn trong hai cái.

Có hai dàn xếp pháp lý:

• Mise à disposition (biệt phái) - hợp đồng Pháp vẫn tiếp tục có hiệu lực. Bạn vẫn là nhân viên của doanh nghiệp Pháp và giữ bảo trợ xã hội Pháp.
• Mise en veille (tạm ngưng) - hợp đồng bị tạm ngưng; bạn không còn là nhân viên của doanh nghiệp Pháp và không còn được bảo trợ xã hội Pháp che phủ (bạn thuộc về cơ cấu tiếp nhận / hệ thống của nước tiếp nhận; ngoài EU là bảo hiểm tự nguyện).

Luật ngày 27 tháng 12 năm 2023 («Erasmus de l’apprentissage») đã bỏ mức trần cũ 4 tuần: mise à disposition nay khả thi bất kể thời lượng của đợt di động (trong giới hạn tổng thể một năm / một nửa hợp đồng), và người sử dụng lao động chọn giữa hai dàn xếp. Điều này cũng áp dụng cho contrat de professionnalisation - hữu ích nếu bạn muốn một lộ trình di động trong khi vẫn được hợp đồng Pháp của bạn che phủ.

• Không có học phí đào tạo. Chi phí sư phạm do OPCO chi trả; «không thể đòi hỏi bất kỳ khoản đối ứng tài chính nào từ apprenti.»
• Một mức lương. Từ 27% đến 100% của SMIC tùy theo tuổi và năm (xem các bảng ở trên).
• Kinh nghiệm làm việc thật và sự hòa nhập mạnh hơn. Theo DARES, đa số apprentis cũ có việc làm hưởng lương trong khu vực tư nhân sau hợp đồng, và khoảng 3 trên 10 ở lại với người sử dụng lao động nơi họ đã làm apprentissage. Năm 2024, Pháp có 1 015 400 apprentis (+4,7%).
• Trạng thái di trú tích hợp. Với tư cách «étudiant» cộng với một apprentissage được OPCO/DREETS phê duyệt, bạn có thể làm việc vượt quá 964 giờ mà không cần một giấy phép riêng.